Czerniecki Stanisław, Compendium Ferculorum

Najstarsza polska książka kucharska została spisana w 1682 roku przez Stanisława Czernieckiego, który piastował funkcję sekretarza i dworzanina księcia Aleksandra Michała Lubomirskiego, wojewody krakowskiego i pana na Wiśniczu. Jest to jednocześnie niezwykłej cenności zbiór, czyli kompendium przepisów stosowanych w bogatej kuchni staropolskiej, jak i tekst, którego samo już czytanie stanowi ucztę dla ducha i przysparza wiele radości. Nadworny kuchmistrz księcia Lubomirskiego był bowiem artystą zarówno jako kreator smaków, jak i wyrafinowany mistrz języka, w którym uwiecznił jego nadzwyczajne bogactwo.

To, co może nas współcześnie szczególnie zainteresować w tym dziele, to niezwykle rozbudowany, jak na obyczaje kulinarne tej epoki, dział potraw postnych, czyli przyrządzanych bez użycia tłuszczów zwierzęcych, mięsa i bez nabiału. Dzieło Czernieckiego, którego fragmenty cytował nawet Adam Mickiewicz w Panu Tadeuszu, zachowało swoją atrakcyjność do dziś.